Artykuły

Kultura Głuchych – krótki rys historyczny .

Data publikacji: 27-04-2021

Co to jest kultura Głuchych?

Ciekawą odpowiedź na to pytanie sformułowała profesor Barbara Kannapell, socjolożka z Uniwersytetu Gallaudeta w swoich opracowaniach:

„(…) zestaw wyuczonych zachowań i spostrzeżeń, które kształtują wartości i normy głuchych ludzi na podstawie podobnych lub wspólnie dzielonych doświadczeń”. 

Głusi pisane z dużej litery uważają siebie za mniejszość językowo-kulturową, a powyższa sentencja prof. Kannapell tylko to potwierdza. Podobnie jak Kaszubi czy Ślązacy, Głusi posiadają własną kulturę. W jej skład wchodzą m.in. własny, naturalny, ewoluowany przez stulecia system komunikacji (język migowy), sztuka (Visual Vernacular (VV), poezja migowa), system zachowań (savoir-vivre), własne organizacje życia społecznego i towarzyskiego (Deaflympics, świetlice i kluby, szkoły dla głuchych z internatem, dni świąteczne) czy historia. 

Zbliżenie na palce w geście migania.

Początki

Już w XVIII i XIX wieku Głusi zyskali w pewnym sensie własną tożsamość ze względu na to, iż powstały pierwsze szkoły dla Głuchych (1774 r. – Paryż, 1784 r. – Londyn, 1817 r. – Warszawa). Otarto także pierwszy i wciąż jedyny uniwersytet na świecie (Waszyngton, 1857 r., Uniwersytet Gallaudeta). W tych szkołach dominowała francuska metoda nauczania osób niesłyszących, czyli za pomocą języka migowego. W połowie XIX wieku w Niemczech powstała pewna filozofia, która odrzuciła język migowy jako metodę nauczania. Wprowadziła na jej miejsce oralizm. Metoda ta zabraniała używania języka migowego, a Głusi mieli czytać mowę z ust. Kongres mediolański w roku 1880 zmienił bieg historii i kultury Głuchych, bowiem francuska szkoła została całkowicie zastąpiona szkołą niemiecką. Od tego momentu w szkołach dla Głuchych uczono odczytywania mowy z ust. Zabroniono używania języka migowego jako języka upośledzonego, gorszego i hamującego rozwój osoby głuchej. 

Czarno białe zdjęcie starej klasy.

Zmiany, zmiany...

Dopiero w drugiej połowie XX wieku zaczęto dostrzegać społeczności głuchych dzięki badaniom nad amerykańskim językiem migowym (ASL) i docenieniem jego znaczenia. Pionierem tych badań był słyszący wykładowca Uniwersytetu Gallaudeta William Stokoe. Wydał „Słownik ASL”, a następnie jego głuchy współpracownik Carl Cronenberg wydał dodatek do słownika „Społeczność językowa” w roku 1965. Od tego momentu zmieniło się spojrzenie świata na społeczności głuche. Języki migowe stopniowo stały się akceptowane przez surdopedagogów (są to pedagodzy, którzy zajmują się nauczaniem osób głuchych).

Impulsem do bardzo szybkiej popularyzacji wiedzy na temat kultury Głuchych były protesty studentów Uniwersytetu Gallaudeta w roku 1988. Protesty te były wyrazem sprzeciwu wobec wyboru słyszącego rektora uczelni (było trzech kandydatów: dwóch słyszących i jeden głuchy). W wyniku tego doprowadzono do powołania na stanowisko rektora uczelni głuchego kandydata, prof.  Irvinga Kinga Jordana (w historii jest nazywany jako I. King Jordan). Całe to wydarzenie przeszło do historii jako „Deaf President Now (DPN)!” – „Czas na głuchego rektora!”. 

W Polsce na początku XXI wieku wciąż dominowała metoda oralna, ale dzięki wysiłkom społeczeństwa Głuchych – udało się doprowadzić w Polsce do uchwalenia ustawy o języku migowym w roku 2012, w której to język migowy jest uznanym językiem społeczności Głuchej. Od tego momentu sytuacja w polskich szkołach dla Głuchych się zmieniła, bowiem język migowy – naturalny język Głuchych – jest używany na porządku dziennym. 


Jeśli zainteresował Cię temat, ciąg dalszy artykułu znajdziesz pod tym linkiem.

Zobacz również

Gadżety ułatwiające życie osobom w spektrum autyzmu

W dzisiejszym społeczeństwie komunikacja odgrywa kluczową rolę w naszym funkcjonowaniu. Jednak dla osób w spektrum autyzmu, komunikacja może być wyzwaniem. Osoby te często mają trudności z rozumieniem i używaniem języka zarówno werbalnego, jak i niewerbalnego. Problemy z intonacją głosu, gestykulacją czy odczytywaniem mowy ciała mogą wpływać na ich zdolność do efektywnego komunikowania się

Czy sklepy spożywcze są dostosowane do potrzeb osób niewidomych?

Sklepy spożywcze są nieodłączną częścią życia wszystkich ludzi. Wyjście do sklepu to mniej więcej godzina szukania niezbędnych produktów żywieniowych i udanie się z powrotem do domów dla większości z nas. Teraz wyobraźmy sobie jak w tego typu sklepach radzą sobie osoby niewidome.

Komunikacja miejska dla wszystkich: przyjazne rozwiązania dla osób niewidomych

Komunikacja miejska jest kluczowym elementem życia miejskiego, ale aby była naprawdę dostępna dla wszystkich, musi także brać pod uwagę i respektować potrzeby osób niewidomych, które tak jak wszyscy, z niej korzystają. Istnieje kilka rozwiązań, które mogą uczynić komunikację miejską bardziej przyjazną dla tej grupy społecznej.

© Udostępnij się. All right reserved.